Balat Çorbacı Çeşmesi Sokak Tarihi Yapı Restorasyonu

Projenin Hikayesi

Balat’ta Ruhsat Sürecinden İskâna Tarihi Yapı Restorasyonu

İstanbul’un Fatih ilçesinde, Balat Çorbacı Çeşmesi Sokak’ta yer alan tarihi yapının ruhsat süreçleri, restorasyon raporları ve restorasyon uygulaması MRC Mimarlık tarafından yürütüldü. Yaklaşık sekiz ay süren çalışma, 2024 yılında uygulamanın tamamlanması ve yapı kullanma izin belgesinin (iskân) alınmasıyla sonuçlandı.

Ruhsat Süreçlerinden İskâna Uzanan Çalışma

Ruhsat takibi, restorasyon raporlarının hazırlanması ve saha uygulaması birlikte yürütüldü. Çalışma, yapının özgün plan şeması ve mimari detayları gözetilerek restorasyon projesine uygun biçimde tamamlandı.

1889 Ada 34 Parselde Yapının Mimari Özellikleri

56 m² taban oturumuna ve 256 m² toplam alana sahip yapı; bodrum, zemin, iki normal kat ve çatı katından oluşur. Dış duvarları taşıyıcı yığma tuğla, kat döşemeleri ahşap konstrüksiyondur. Katlar arasındaki ulaşım ahşap merdivenle sağlanır.

Çift kanatlı ahşap giriş kapısı, zemin kattaki hole açılır. Hol çevresinde sıralanan odalar sokak ve arka bahçeyle ilişki kurar. Birinci ve ikinci normal katlarda tekrarlanan plan şemasında, sofadan çift kanatlı kapıyla ulaşılan cumbalı oda sokak cephesine; diğer iki oda arka bahçeye yönelir. Çatı katında bahçeye bakan iki oda ve sokak cephesine açılan teras bulunur.

İki normal katta devam eden cumba demir payandalarla desteklenir. Bodrum kat dâhil ahşap giyotin pencereler, tuğla kat silmeleri ve pasalı ahşap tavanlar yapının karakteristik detaylarıdır.

Restorasyon Öncesindeki Durum

Yapıda su etkisi, kurtlanma ve böceklenmeye bağlı ahşap bozulmaları, kat döşemelerinde sehim, sıva ve boya çatlakları tespit edilmişti. Restorasyon çalışmaları; bu sorunların giderilmesi, niteliksiz sonradan eklenmiş malzeme ve yapı elemanlarının kaldırılması ve yapının özgün mimari karakterinin korunması üzerine şekillendi.

Balat Çorbacı Çeşmesi Sokak yapısında restorasyon öncesi ahşap tavanlar, döşemeler ve tuğla duvarlar — Restorasyon öncesinde iki iç mekânın ahşap tavan, döşeme ve tuğla duvar görünümü.

Ahşap Döşeme, Doğrama ve Duvar Onarımları

Bozulmuş ahşap kaplamalar sökülerek taşıyıcı kirişler açığa çıkarıldı. Yenilenen ahşap kirişlerle birlikte kat döşemelerindeki sehimler giderildi. Korunabilir durumdaki ahşap kapı ve pencere doğramaları elden geçirildi; çürümüş elemanlar restorasyon projesindeki ölçü ve detaylara uygun olarak yeniden imal edildi.

Sıvasız tuğla duvarlarda derz yenilemesi yapıldı. Sıva ve boya yüzeylerindeki bozulmalar onarıldı. Çatı katında sıva raspasıyla ortaya çıkan bağdadi çıtalar onarılarak rabitz teli üzerinden yeniden sıvandı. Müdahalelerde plan şeması, malzeme ve detayların restorasyon projesine uygunluğu esas alındı.

Çatı, Kaplamalar ve Tesisatların Yenilenmesi

Kötü durumdaki ahşap çatı konstrüksiyonu sökülerek restorasyon projesine uygun biçimde yeniden yapıldı. Isı ve su yalıtımının ardından Marsilya tipi kiremit örtü uygulandı; yağmur dereleri ve iniş boruları çinko malzemeden imal edildi.

Mevcut karo seramik kaplamalar temizlenerek korundu. Giriş holü, bodrum, teras ve ıslak hacimlerde karo seramik; diğer mekânlarda ahşap zemin kaplaması yer alır. Pasalı ahşap tavanlar ve ahşap merdiven, iç mekânın malzeme bütünlüğünü tamamlar.

Elektrik tesisatı projesine uygun olarak yenilendi; tarihi dokuyla uyumlu demir döküm anahtar ve prizler sıva üstü uygulandı. Temiz su, atık su ve ısıtma tesisatları mekanik projeye uygun biçimde yeniden düzenlendi. Dış cephede sıva raspasının ardından sıvalar yenilenerek yapının dokusuyla uyumlu renkte boyandı.

Restorasyon Sonrası İç Mekânlar

Tuğla duvar dokusu ile ahşap döşemelerin bir arada kullanıldığı iç mekânlarda, açık renkli tavanlar ve doğramalar malzeme bütünlüğünü tamamlar. Genel mekân görünümünden kemerli nişlere kadar uzanan ayrıntılar, yapının mimari karakterinin farklı ölçeklerde okunmasını sağlar.

Balat Çorbacı Çeşmesi Sokak restorasyon projesinin tamamlanan iç mekânı — Tamamlanan iç mekânda tuğla duvarlar, ahşap döşeme ve tavan detayları.

Restorasyon sonrası tuğla duvar ve ahşap döşeme görünümü — Tuğla duvar dokusu ve ahşap döşemenin birlikte algılandığı iç mekân.

Restorasyon uygulamasında kemerli duvar nişi ve tuğla dokusu — Kemerli duvar nişi ve tuğla yüzey detayları.

Restorasyon Öncesi Cephe ve İç Mekân Fotoğrafları

Arşiv fotoğrafları, dış cephenin erken uygulama dönemini ve iç mekânların önceki durumunu gösterir. Tamamlanan uygulamayla birlikte yapının geçirdiği değişimi belgelemektedir.

Balat Çorbacı Çeşmesi Sokak yapısının erken uygulama dönemindeki cephesi — Sokak cephesinin erken uygulama dönemindeki görünümü.

Restorasyon öncesi iç mekân ve açıkta görülen ahşap tavan elemanları — İç mekânın önceki durumu: açıkta görülen ahşap tavan elemanları, yıpranmış döşeme ve duvar yüzeyleri.

Restorasyon öncesi ahşap merdivenin durumu — Ahşap merdivenin uygulama öncesindeki basamak ve yüzey detayları.

Ön Cephe Çizimi

Ön cephe çizimi; kat düzenini, pencere açıklıklarını, çıkmayı ve giriş merdivenini bir arada göstererek yapının oranlarını ve mimari ayrıntılarını okumayı kolaylaştırır.

Fatih ve Balat’ta Restorasyon Projenizi Görüşelim

Tarihi yapınızın mevcut durumunu, ruhsat süreçlerini ve restorasyon ihtiyaçlarını değerlendirmek için MRC Mimarlık ile iletişime geçin.